Di chúc viết tay có được công chứng không? Câu trả lời chính xác nhất
Di chúc viết tay là hình thức phổ biến vì đơn giản và dễ thực hiện, nhưng liệu nó có cần hoặc được công chứng không? Đây là thắc mắc của nhiều người khi muốn đảm bảo tính pháp lý và tránh tranh chấp về sau.
Bài viết dưới đây Văn Phòng Công Chứng Trần Hằng sẽ giúp bạn hiểu rõ di chúc viết tay có được công chứng không, khi nào nên công chứng và các lưu ý quan trọng để di chúc có hiệu lực.
1. Di chúc viết tay là gì?
Theo quy định tại Điều 627 Bộ luật Dân sự 2015, di chúc là sự thể hiện ý chí cá nhân của người lập di chúc nhằm chuyển tài sản của mình cho người khác sau khi chết.
Di chúc có thể được lập bằng nhiều hình thức như:
– Di chúc bằng văn bản (có công chứng hoặc không có công chứng)
– Di chúc miệng (chỉ áp dụng trong trường hợp đặc biệt)
Di chúc viết tay là một loại di chúc bằng văn bản do chính tay người lập viết ra, ký tên và ghi rõ ngày tháng năm lập. Đây là hình thức đơn giản, dễ thực hiện và không bắt buộc phải có sự chứng kiến của người khác hay công chứng.
2. Điều kiện để di chúc viết tay hợp pháp
Để một di chúc viết tay có giá trị pháp lý, theo Điều 630 của Bộ luật Dân sự 2015, di chúc phải đảm bảo các điều kiện sau:
Về chủ thể lập di chúc:
– Người lập di chúc phải minh mẫn, sáng suốt tại thời điểm lập di chúc.
– Không bị lừa dối, đe dọa hoặc cưỡng ép.
Về hình thức và nội dung di chúc:
– Di chúc phải được lập thành văn bản (tự viết tay hoặc đánh máy).
– Người lập di chúc phải ký tên hoặc điểm chỉ vào cuối văn bản.
– Nội dung di chúc không được vi phạm điều cấm của pháp luật, không trái đạo đức xã hội.
– Di chúc phải ghi ngày, tháng, năm lập.
Nếu không đáp ứng các điều kiện trên, di chúc viết tay có thể bị tuyên vô hiệu toàn phần hoặc từng phần.
3. Vậy di chúc viết tay có cần công chứng không?
Câu trả lời chính xác là: Không bắt buộc công chứng.
Theo pháp luật Việt Nam, di chúc viết tay vẫn có giá trị pháp lý mà không bắt buộc phải công chứng hoặc chứng thực, miễn là nó đáp ứng đầy đủ các điều kiện về nội dung, hình thức và chủ thể như đã nêu ở trên.
Tuy nhiên, trong thực tế, nhiều người vẫn chủ động mang di chúc viết tay đi công chứng tại Phòng công chứng hoặc Văn phòng công chứng. Việc này không bắt buộc nhưng mang lại nhiều lợi ích:
Lợi ích khi công chứng di chúc viết tay:
– Tăng tính pháp lý và độ tin cậy của di chúc.
– Tránh tranh chấp, khiếu nại giữa các thành viên trong gia đình sau khi người lập di chúc qua đời.
– Dễ dàng thực hiện các thủ tục hành chính, chia thừa kế sau này.
– Là bằng chứng rõ ràng chứng minh người lập di chúc hoàn toàn minh mẫn và tự nguyện.
4. Khi nào nên công chứng di chúc viết tay?
Dưới đây là một số trường hợp bạn nên cân nhắc việc công chứng di chúc viết tay:
– Trong gia đình có nhiều người thừa kế, mối quan hệ phức tạp.
– Người lập di chúc sở hữu tài sản lớn, giá trị cao như bất động sản, cổ phần công ty…
– Người lập di chúc lo ngại sau này sẽ có tranh chấp pháp lý giữa các con cháu.
– Người lập di chúc muốn đảm bảo chắc chắn ý chí của mình được thực hiện đúng.
5. Thủ tục công chứng di chúc viết tay
Nếu bạn quyết định mang di chúc viết tay đi công chứng, hãy thực hiện theo các bước sau:
Hồ sơ cần chuẩn bị:
– Bản di chúc viết tay gốc.
– Chứng minh nhân dân/Căn cước công dân và sổ hộ khẩu của người lập di chúc.
– Giấy tờ chứng minh quyền sở hữu tài sản được đề cập trong di chúc (giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, giấy đăng ký xe…).
– Giấy khám sức khỏe chứng minh người lập di chúc minh mẫn (nên có).
Quy trình công chứng:
-
Đến Phòng công chứng hoặc Văn phòng công chứng gần nơi cư trú.
-
Nộp hồ sơ và yêu cầu công chứng di chúc.
-
Công chứng viên sẽ xem xét tính hợp pháp của di chúc và năng lực hành vi của người lập di chúc.
-
Nếu đủ điều kiện, công chứng viên sẽ tiến hành công chứng, lập vi bằng và lưu hồ sơ.
-
Người lập di chúc ký tên xác nhận trước mặt công chứng viên.
6. Một số lưu ý quan trọng
Không nên để di chúc viết tay ở nơi dễ hư hỏng, mất mát. Tốt nhất nên giao cho người tin cậy giữ hoặc gửi tại phòng công chứng.
Nếu thay đổi nội dung di chúc, cần lập di chúc mới và ghi rõ là hủy bỏ các di chúc trước đó.
Người thừa kế nên giữ bản sao công chứng (nếu có) để tránh rắc rối khi thực hiện thủ tục nhận thừa kế.
Nếu bạn đang có ý định lập di chúc, dù là viết tay hay công chứng, điều quan trọng nhất là bạn nên tham khảo ý kiến của luật sư hoặc công chứng viên để được hướng dẫn cụ thể, đảm bảo di chúc của bạn hợp pháp, hợp lý và thể hiện đúng ý chí cá nhân.