Di chúc viết tay có được công chứng không? Câu trả lời chính xác nhất

Di chúc là công cụ pháp lý quan trọng thể hiện nguyện vọng cuối cùng của một người đối với tài sản của mình sau khi qua đời. Nhiều người lựa chọn hình thức viết tay để thể hiện ý chí, nhưng lại băn khoăn: Di chúc viết tay có được công chứng không? Nếu có, quy trình như thế nào? Giá trị pháp lý ra sao?

Bài viết dưới đây Văn Phòng Công Chứng Trần Hằng sẽ mang đến cho bạn câu trả lời đầy đủ và chính xác nhất theo đúng quy định pháp luật hiện hành.

1. Di chúc viết tay là gì?

Di chúc viết tay (hay còn gọi là di chúc bằng văn bản không có công chứng, chứng thực) là hình thức người lập di chúc tự tay viết toàn bộ nội dung di chúc, ký tên và ghi rõ ngày tháng năm lập. Theo Điều 628 Bộ luật Dân sự 2015, di chúc bằng văn bản gồm nhiều loại, trong đó có di chúc không có công chứng hoặc chứng thực.

Hình thức này thường được người dân lựa chọn vì đơn giản, nhanh chóng và không tốn kém chi phí. Tuy nhiên, để di chúc viết tay có hiệu lực, cần đảm bảo đầy đủ các điều kiện hợp pháp.

2. Di chúc viết tay có được công chứng không?

Câu trả lời là: CÓ.

Theo quy định tại Luật Công chứng 2014, di chúc do cá nhân lập bằng văn bản (bao gồm cả viết tay) có thể được yêu cầu công chứng để nâng cao giá trị pháp lý và giảm thiểu rủi ro tranh chấp sau này.

Có hai trường hợp thường gặp:

Trường hợp 1: Người lập di chúc mang bản viết tay đi công chứng

Người lập di chúc có thể viết tay nội dung di chúc tại nhà, sau đó mang đến văn phòng công chứng yêu cầu công chứng viên xác nhận tính hợp pháp. Công chứng viên sẽ:

– Kiểm tra năng lực hành vi của người lập di chúc;

– Đảm bảo người lập di chúc minh mẫn, tự nguyện;

– Xác minh nội dung và hình thức của di chúc không vi phạm pháp luật;

– Lập vi bằng hoặc chứng nhận bản di chúc viết tay.

Sau khi công chứng, di chúc viết tay có giá trị pháp lý tương đương với các loại di chúc khác có công chứng.

Trường hợp 2: Người thân mang di chúc viết tay đi công chứng sau khi người lập di chúc đã qua đời

Trường hợp này, di chúc không còn được công chứng theo nghĩa thông thường, mà sẽ được xử lý theo hình thức công chứng văn bản khai nhận di sản thừa kế hoặc thỏa thuận phân chia di sản thừa kế. Khi đó, văn bản di chúc viết tay sẽ được xem xét về tính hợp pháp để làm cơ sở chia di sản. Nếu có tranh chấp, di chúc viết tay có thể bị đưa ra tòa án để đánh giá hiệu lực.

=> Xem thêm: Người thừa kế có được tham gia công chứng di chúc không?

3. Điều kiện để di chúc viết tay được công chứng

Để đảm bảo di chúc viết tay có thể được công chứng, người lập di chúc cần đáp ứng đầy đủ các điều kiện tại Điều 630 Bộ luật Dân sự 2015, bao gồm:

– Người lập di chúc minh mẫn, sáng suốt, không bị lừa dối, đe dọa, cưỡng ép;

– Nội dung di chúc không vi phạm điều cấm, không trái đạo đức xã hội;

– Hình thức di chúc phù hợp với quy định pháp luật.

Ngoài ra, di chúc viết tay nên ghi rõ:

– Thông tin người lập di chúc (họ tên, ngày sinh, CMND/CCCD);

– Ngày tháng năm lập di chúc;

– Tài sản để lại là gì (địa chỉ nhà đất, số tài khoản ngân hàng, tài sản cá nhân…);

– Ai là người được thừa kế, tỉ lệ chia như thế nào;

– Chữ ký hoặc điểm chỉ của người lập di chúc.

Nếu nội dung viết tay không rõ ràng, khó hiểu hoặc không đầy đủ thông tin, công chứng viên có quyền từ chối công chứng.

=> Xem thêm: So sánh công chứng di chúc và chứng thực di chúc khác nhau thế nào?

4. Ưu điểm của việc công chứng di chúc viết tay

Việc công chứng di chúc viết tay mang lại nhiều lợi ích rõ ràng:

– Tăng tính pháp lý: Di chúc có công chứng sẽ ít bị tranh chấp hơn khi người lập di chúc qua đời.

– Dễ chứng minh: Khi phát sinh phân chia tài sản, di chúc có công chứng là bằng chứng rõ ràng về ý chí của người để lại tài sản.

– Hạn chế rủi ro bị vô hiệu: Một số di chúc viết tay không rõ ràng hoặc bị nghi ngờ ép buộc thường dễ bị tuyên vô hiệu nếu không có công chứng.

– Thủ tục thừa kế đơn giản hơn: Khi có công chứng, người thừa kế có thể dễ dàng tiến hành khai nhận hoặc sang tên tài sản mà không cần phải xác minh thêm qua tòa án.

5. Một số lưu ý khi công chứng di chúc viết tay

– Nên viết tay rõ ràng, không tẩy xóa, không sửa chữa nhiều lần trong nội dung;

– Mang đầy đủ giấy tờ tùy thân khi đi công chứng (CMND/CCCD, sổ hộ khẩu, giấy tờ liên quan đến tài sản…);

– Có thể yêu cầu công chứng tại nhà, bệnh viện nếu người lập di chúc không thể di chuyển;

– Nên trao đổi trước với công chứng viên để được tư vấn về nội dung và cách trình bày di chúc đúng luật;

– Không nên để người thừa kế viết hộ, ký thay, điều này có thể dẫn đến nghi ngờ và tranh chấp sau này.

6. Di chúc viết tay không công chứng có hiệu lực không?

Câu trả lời là CÓ, nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện theo Điều 630 Bộ luật Dân sự 2015. Tức là, dù không có công chứng, một bản di chúc viết tay vẫn có thể hợp pháp nếu:

– Người lập di chúc minh mẫn, tự nguyện;

– Nội dung không trái pháp luật;

– Ghi rõ ràng ngày tháng và có chữ ký/điểm chỉ.

Tuy nhiên, trong trường hợp có tranh chấp hoặc nghi ngờ, tòa án sẽ cần thêm bằng chứng để xác minh tính xác thực. Việc không có công chứng có thể gây bất lợi cho người thừa kế trong quá trình phân chia di sản.

Di chúc viết tay hoàn toàn có thể được công chứng, và đây là một giải pháp giúp tăng cường giá trị pháp lý, hạn chế rủi ro, đồng thời thể hiện rõ ràng nguyện vọng của người để lại di sản. Dù pháp luật không bắt buộc phải công chứng, nhưng trong thực tế, đây là biện pháp khôn ngoan để tránh các tranh chấp không mong muốn về sau.

Nếu bạn đang có ý định lập di chúc viết tay, đừng ngần ngại liên hệ văn phòng công chứng uy tín để được hướng dẫn cụ thể, đảm bảo quyền lợi cho cả bạn và người thân.