Không công chứng hợp đồng vay tiền có đòi được nợ không?
Trong đời sống hằng ngày, việc vay mượn tiền giữa cá nhân với cá nhân diễn ra rất phổ biến. Nhiều người vì tin tưởng nhau nên chỉ viết giấy tay, thậm chí thỏa thuận miệng mà không công chứng. Đến khi bên vay không trả nợ, câu hỏi lớn nhất xuất hiện là: Không công chứng hợp đồng vay tiền có đòi được nợ không? Câu trả lời là có thể đòi được, nhưng mức độ khó hay dễ phụ thuộc rất nhiều vào chứng cứ bạn đang có. Cùng Văn Phòng Công Chứng Đại Việt tìm hiểu qua bài viết dưới đây nhé!
1. Hợp đồng vay tiền không công chứng có hợp pháp không?
Trước hết cần hiểu rõ: pháp luật dân sự không bắt buộc mọi hợp đồng vay tiền đều phải công chứng thì mới có hiệu lực.
Một hợp đồng vay tiền vẫn được xem là hợp pháp khi:
– Hai bên tự nguyện thỏa thuận
– Có năng lực hành vi dân sự đầy đủ
– Nội dung không trái pháp luật
– Có việc giao nhận tiền thực tế
Điều này có nghĩa là giấy vay tiền viết tay, hợp đồng đánh máy không công chứng, thậm chí các thỏa thuận qua tin nhắn, chuyển khoản ngân hàng… đều có thể được xem là căn cứ chứng minh quan hệ vay tiền.
Vì vậy, không công chứng không đồng nghĩa với vô hiệu.
2. Vậy có đòi được nợ không?
Câu trả lời là: VẪN CÓ THỂ KHỞI KIỆN VÀ ĐÒI NỢ, nhưng bạn phải chứng minh được 3 yếu tố quan trọng:
-
Có việc vay tiền xảy ra
-
Số tiền vay là bao nhiêu
-
Đến hạn mà bên vay không trả
Nếu chứng minh được các yếu tố này, Tòa án vẫn có cơ sở buộc bên vay phải trả tiền.
3. Những loại chứng cứ có giá trị khi không công chứng
Khi hợp đồng không công chứng, chứng cứ sẽ là “vũ khí” quyết định bạn có thắng kiện hay không.
3.1. Giấy vay tiền viết tay
Dù không công chứng, nhưng nếu giấy vay có:
– Thông tin người vay, người cho vay
– Số tiền cụ thể
– Thời hạn trả
– Chữ ký hoặc điểm chỉ
Thì đây vẫn là chứng cứ rất quan trọng. Tuy nhiên, bên vay có thể tranh cãi rằng chữ ký không phải của mình, lúc đó Tòa có thể trưng cầu giám định chữ ký.
3.2. Sao kê chuyển khoản ngân hàng
Nếu tiền vay được chuyển khoản, sao kê ngân hàng là chứng cứ mạnh để chứng minh:
– Có giao dịch tiền thật
– Thời điểm giao tiền
Nếu nội dung chuyển khoản ghi rõ “cho vay”, “vay tiền”, “tạm ứng”… thì càng có lợi.
3.3. Tin nhắn, email, ghi âm
Các đoạn chat, email, tin nhắn xác nhận:
– “Tôi mượn anh/chị số tiền…”
– “Cho em khất nợ…”
– “Em hứa ngày… sẽ trả”
Đều có thể được Tòa án xem xét như chứng cứ điện tử.
3.4. Người làm chứng
Người chứng kiến việc giao tiền, ký giấy vay cũng có thể được triệu tập để làm rõ sự việc.
4. Khó khăn khi không công chứng
Dù vẫn đòi được nợ, nhưng hợp đồng không công chứng tiềm ẩn rất nhiều rủi ro.
4.1. Bên vay dễ chối bỏ
Họ có thể nói:
– “Không vay tiền”
– “Giấy bị giả chữ ký”
– “Chỉ là giấy ghi nhớ, chưa nhận tiền”
Lúc này, gánh nặng chứng minh thuộc về bên cho vay.
4.2. Thời gian kiện tụng kéo dài
Do phải xác minh chữ ký, giám định, thu thập thêm chứng cứ, vụ việc có thể kéo dài nhiều tháng, thậm chí nhiều năm.
4.3. Tâm lý bất lợi
Hợp đồng công chứng thường khiến bên vay có tâm lý nghiêm túc hơn. Khi không công chứng, họ dễ xem nhẹ nghĩa vụ trả nợ.
5. Khi nào việc không công chứng trở thành rủi ro lớn?
Bạn nên đặc biệt cẩn trọng nếu:
– Số tiền vay lớn
– Vay dài hạn
– Không có chuyển khoản, chỉ giao tiền mặt
– Không có người làm chứng
– Nội dung giấy vay sơ sài
Trong các trường hợp này, nếu xảy ra tranh chấp, khả năng đòi nợ sẽ khó khăn hơn rất nhiều.
Không công chứng hợp đồng vay tiền vẫn có thể đòi được nợ, nhưng con đường pháp lý sẽ khó khăn hơn, phụ thuộc nhiều vào chứng cứ bạn nắm giữ. Công chứng không phải là điều kiện bắt buộc để hợp đồng có hiệu lực, nhưng lại là công cụ quan trọng giúp giảm tranh chấp và tăng khả năng thu hồi tiền.