So sánh công chứng di chúc và chứng thực di chúc khác nhau thế nào?

Tiêu chí	Công chứng di chúc	Chứng thực di chúc
Cơ quan thực hiện	Văn phòng công chứng, phòng công chứng	UBND cấp xã, phường, thị trấn
Người thực hiện	Công chứng viên	Người có thẩm quyền chứng thực tại UBND
Cơ sở pháp lý	Luật Công chứng 2014	Nghị định 23/2015/NĐ-CP về chứng thực
Phí thực hiện	Cao hơn (theo biểu phí công chứng)	Thường thấp hơn hoặc miễn phí với một số trường hợp
Trình tự thủ tục	Kiểm tra kỹ tính hợp pháp nội dung di chúc, hỏi kỹ về ý chí, năng lực	Xác minh việc ký hoặc điểm chỉ, không đi sâu vào nội dung
Tính pháp lý	Được đánh giá là có giá trị pháp lý cao hơn, ít bị tranh chấp hơn	Có thể bị xem xét lại nếu có tranh chấp phức tạp, nghi ngờ cưỡng ép, ép buộc
Khả năng bị vô hiệu	Khó bị tuyên vô hiệu nếu quy trình đúng luật	Có thể bị tuyên vô hiệu nếu chứng thực sơ sài, thiếu căn cứ

4. Trường hợp nào nên công chứng, trường hợp nào nên chứng thực?

Nên công chứng di chúc khi:

– Người lập di chúc có khối tài sản lớn, tài sản phức tạp như đất đai, cổ phần, nhiều người thừa kế.

– Gia đình có mối quan hệ phức tạp, tiềm ẩn nguy cơ tranh chấp về sau.

– Muốn đảm bảo cao nhất tính pháp lý cho di chúc.

– Người lập di chúc đang yếu, cần đánh giá rõ năng lực hành vi.

Nên chứng thực di chúc khi:

– Tài sản để lại đơn giản, ít hoặc rõ ràng.

– Người lập di chúc ở vùng nông thôn, khó tiếp cận công chứng viên.

– Không có điều kiện tài chính hoặc không muốn tốn phí cao.

5. Trường hợp di chúc không công chứng, chứng thực có giá trị không?

Theo Điều 630 Bộ luật Dân sự 2015, di chúc có thể không cần công chứng hoặc chứng thực vẫn được coi là hợp pháp nếu đáp ứng đủ các điều kiện:

– Người lập di chúc minh mẫn, sáng suốt tại thời điểm lập di chúc;

– Di chúc được lập tự nguyện, không bị đe doạ, cưỡng ép;

– Nội dung của di chúc không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội;

– Hình thức của di chúc không trái quy định của luật.

Tuy nhiên, trên thực tế, nếu không công chứng hoặc chứng thực, khi xảy ra tranh chấp, người hưởng thừa kế có thể gặp khó khăn trong việc chứng minh tính hợp pháp của di chúc. Việc có chữ ký, chứng thực hoặc công chứng sẽ giúp quá trình phân chia tài sản thuận lợi hơn.

6. Một số lưu ý khi công chứng hoặc chứng thực di chúc

– Mang theo đầy đủ giấy tờ: giấy tờ tùy thân, giấy tờ liên quan đến tài sản thừa kế (nếu có).

– Không nên để người hưởng thừa kế lập giùm di chúc, tránh bị nghi ngờ ép buộc.

– Chỉ rõ người hưởng, tài sản, tỷ lệ phân chia trong nội dung di chúc.

– Trong trường hợp di chúc đã lập trước đây không còn phù hợp, bạn có quyền lập di chúc mới để thay thế.

Xem thêm: 

Công chứng di chúc cho người già yếu – Những điều luật quan trọng cần biết

Di chúc không công chứng có hợp pháp không? Hiểu đúng để tránh tranh chấp

Nếu bạn muốn đảm bảo di chúc được thực hiện đúng ý nguyện, tránh tranh chấp, đặc biệt khi liên quan đến tài sản lớn hoặc phức tạp, công chứng di chúc là lựa chọn nên ưu tiên. Ngược lại, nếu điều kiện tài chính, thời gian hạn chế, và di chúc đơn giản, bạn có thể chọn chứng thực tại UBND xã.

Việc hiểu rõ sự khác nhau giữa hai hình thức này không chỉ giúp bạn bảo vệ tài sản mà còn thể hiện trách nhiệm với người thân sau này.